 |
: تماس info@roshangari.com |
| پيوندها | | محيط زيست | | بايگانى | | هنر و ادب | | زنان | | بين المللى | | اخبار |
برای مطالعه ی ديگر آثار رضا مرزبان اينجا کليک کنيد
|
غروب بی شکوه : رضا
مرزبان متأثر
از یک محاکمه
نظامی ای
غروب بی شکوه من
از تو غم
گرفته ام ستاره
یی به دامن تو
نیست سیاهی
است و تیرگی اگر
به چشم تو
فروغ زندگی
است گر
این بود غروب چه
پیری تباه و
پر ستوه * * * من
از تو ای غروب هزار
چهره ساختم ولی
دریغ و صد
دریغ که
هرچه ساختم،
نیافتم * * * نیافتم
در آخرین نبرد نه
در رگِ تو خون نه
در دل ِ تو شور کجاست سرخی
شفق؟ کو
تبسّم غروب؟ پیری ِچنین،
دور باد ازتو،
دور! * * * گفته
بودم ای غروب چون ز
ِ راه می رسی تازیانه
های برق می
کنی نثار
تیرگی بانگهای
رعد خشم می کنی
به جان شب رها با
غرور زندگی می
شوی به مرگ
آشنا آخرین
رمق چو از تن ِ
تو رفت ابرهای
مهر بر تو
گریه می کنند وز
دریچه های
آسمان، اختران
ترا نظاره می
کنند * * * یا که:
ای غروب پاک، چون
زمان مرگ می
رسد جنگلی
ز ِ آتش شفق، بین
خویش و شب
حصار می کنی تا به
دست شب نیوفتی
اسیر در
حصار ابرهای
سرخ سینه
را شکاف می
دهی خون
خویش را به
ابرها نثار می
کنی * * * ولی
دریغ و صد
دریغ، که ای
غروب بی شکوه! من از
تو هرچه
ساختم،
نیافتم تو
آبروی روز را
شکسته یی تو
اعتبار زیستن،
به باد داده
یی شکوه
صبح، در تو
مرده است غرور
زندگی، تباه
گشته است. بی
فروغ و سرد و
مات چون
یکی گدای پیر؛ در دل
ِ غریب شهر؛ خویش
را به مرگ
هدیه می کنی در
رثای تو یک
کلاغ پیر هم
صدا نمی کند * * * در تو
گریه می کنم ای
غروب بی شکوه، لیک
این گریه بر
تو نیست در
رثای زندگی
است غروب
9 اردیبهشت 1343 در طلسم قلعۀ
تاریک : رضا
مرزبان هر
که را جویی،
نمی یابی با
نگاهت جمله
بیگانه هیچ
کس رازی نمی
گوید خفته
خورشیدی، در
آن خاموش با
نگاهی بی فروغ
و سرد جز
عبث چیزی نمی
روید در
طلسم قلعۀ
تاریک: * * * من
درون قلعه می
گردم سقف
تاریک است چون
دیوار و
نشان هیچ گل
میخی هویدا
نیست گویی
آسمان افتاده
روی سینه ات
تاریک بس
نزدیک اما
دور، تا بی
انتهای چشمۀ
خورشید سنگین
بار * * * در
درون تیرگی بر
خویش می پیچم و
صدا را می دهم
پرواز تا
طنین آن دهد
آواز گوش
من یک یک
رباید موج این
فریاد: با
تو گویم هان، ای
فریب آسمانِ
دور! در
تو رازی هست،
با این تیرگی
دمساز؟ و
سکوت آهسته می
گوید: (یا
به خود دارم
من، این
پندار) -
آری هست. رازی
گنگ چونان
اختری بی نام. در
نهفت ِ تیرگی
ها طالع خاموش و نمی
روید در آن جز
تیرگی ها،
نور! تا
چه خواهی تو
ازین خورشید بندی
تاریکی جاوید! من:
امیّد،
روشنی، امیّد! * * * -
خود چه خاصیّت
که قندیلی
بیاویزند گوید
خلوت تاریک: حلقه
حلقه، پر
صلابت، بستۀ
زنجیر از
فراز کهکشانِ
دور و
در آن قندیل،
امیدی
برافروزند رهروان
را با فریب ِ
جلوه های راه
های کور! و
فراوان
راهرو، چشم
بر موهوم، تن
در چاه! * * * -
اما نور ... گویم
من: گر
نتابد از فراز
کهکشانِ دور پس
چه خاصیّت در
این قندیل ِ
دائم کور؟! چشم
من دیریست آشنا
شد با تو، ای
فانوس بس
تاریک بس
بی نور! ای
آویخته از بام
آن محراب ناشناس
ِ هر چه
اندیشه باطل
ِ هر کوشش
بسیار. چون
جادو ای
تهی از زندگی،
ای مرگ! رُسته
بر پیشانی
پرچین ِ شب،
خاموش عقدۀ
نومیدی قابیل در
شکاف ِ کهنۀ
یک گور! * * * و
صدا گوید: -
از حقیقت خود
گریزی نیست این
پایان ِ هستی
هاست! آخرین
منزل، هر
فروغی در
سیاهی های آن
معدوم هر
خروشی در سکوت
پیروانش گم در
طلسم قلعۀ
تاریک، گفتگوی
ناتمامی نیست. چشم
ها دیدن نمی
خواهد قلب
ها خاموش، خون
ها خفته در
دهلیز
رگ ها، لحظه
ها آرام! جاودانی
در سکوت تیرگی
ادغام و
خدا آن مطلق
جاوید، در
یکتا قبای
خویش بر
این لحظه ها
جاری نه
هابیل، نه
قابیل، نه
عیسی که پای
دار از زخم
عمیق سینه اش
خون ریخت. و
یهودای منافق
نیز. اینجا
قصه کوته، حق و
باطل پوچ،
هستی نیستی،
اندیشه جامد ذات
ها تنهاست اینجا
روشنایی نیست. * * * من:
- اما زندگی ای
مرگ، ای
طلسم قلعۀ
تاریک! - حق
اینست و جز
این هر چه
خواهی نیست! من:
(تردید) با
تردید می پرسم
از خود: - آیا
حقیقت نیست؟
آیا زندگی
افسانه شد؟
آیا زمان
فرسود؟ هستی
مُرد؟ * * * اما
از درون من،
درون تیره
دهلیز ِ
فراوان پیچ رگ
ها، خون گرم و
سرخ با
طنین بانگ پای
قطره هایش،
نرم در
طریق پر
تکاپویی که
دارد، گرم گوید:
- هیس! هستی
هست، هستی
هست، هستی
هست، هستی هست
... شهریور
1345 جامه ها از
میخ آویزان ... رضا
مرزبان به
مناسبت فاجعۀ
زمین لرزۀ طبس کلبه
ویرانست ... جز
یک پایۀ تنها نه
ستونی، مانده
روی سقف نه
خشتی، به روی
خشت، از
دیوار! بر
این پایۀ تنها جامه
ها از میخ
آویزان ... و
من اینجا، جای
این پایه روز
و شب پیوسته می
بینم شهیدی را
که تنها روی
پا مانده، سر از
پیکر جدا
مانده، و باری از
امانت می کشد
بر دوش. امّا ... این
امین، در
انتظار خویش
تنها، سخت در
تشویش، بس
بیهوده دارد
چشم سوی ره کلبه
ویرانست ... چون این
کلبۀ ویران فراوان
کلبه روی دشت
افتاده و، زیر
خشت و چوب و
خاک های سر به
هم داده هزاران
مشعل اندیشه
خاموش است و فانوس
نگه، مرده و در
دهلیز رگ ها،
خون سربی رنگ،
افسرده و بر بام
فراوان کلبۀ
ویران به جا
ماندست تنها
پایه یی چونان
شهیدی سر ز ِ
کف داده و
روی پای
استاده و می دانم که
اینجا
شارسانی بود درختش
سبز، نهرش پُُر،
زمینش نرم و
مردان و زنانش
شاد و گندم
زارهایش هم
نوا با باد اما مرگ ... چونان
لرزه، چونان
باد دست
سرد خود را
روی بام کلبه
ها بنهاد جای
دست او اینک:
فراوان خشت و
خاک و چوب و این
تنها امین
کلبه های ده در
تشویش، تنها،
چشم بر ره دوخته،
خاموش و، از وی
جامه ها بر
میخ آویزان اما ... ای
امین کلبه های
ده! صاحب این
جامه ها دیگر
نمی آید باد پیما
کاروان مرگ، صاحب این
جامه ها را
برد باغ ها را
برد، چشمه ها
را برد تو توانی
نیز، ای تنها
امین ده! چون دگر
دیوارها و سقف
ها و پایه ها پیکر
خود را سبک
سازی این امانت
جامه را سویی
بیاندازی! دشت خاموش
است کلبه ها
ویران. ماه، با
فانوس شب، هر
سوی می گردد و بر آن
پایه که- تنها
مانده
برجایست، جامه ها
از میخ آویزان
... 14
شهریور 1347 |