گلۀ دوستانه

  به مهدی اخوان ثالث

رضا مرزبان

 

 

      مهدی تو مگر زِ ما چه   دیدی /  تا   رشتۀ    دوستی    بریدی

رفتی  و   زِ  ما  خطا    ندیده  /  خط  بر سرِ  رفته ها  کشیدی

من  از  تو  بجز  صفا    ندیدم  /  تا خود تو جزین زِ ما  چه دیدی

گیرم  که  زِ  من  خدا   نکرده  /  حرف  بدی  از  کسی شنیدی

در  کفّۀ   سنجش     محبت،  /  خود  نیز به حرف او  رسیدی ؟

ای  قبلۀ   دوستی،  خدا   را  /  دور  از  دلِ من  کجا   دمیدی؟

در   بندِ   محبت   تو     رامم  /  هرچند   زِ   مهرِ   من   رَمیدی

هم  بر  سرِ  راهِ    اوّلم   من  /  گر    تو ره     دیگری     گزیدی

در چشم تو هر که باشم ای دوست

در   دیدۀ     من    همان    "امیدی"

                                                     زندان شمارۀ 1 قصر- بند6 -  21 اسفند 1333

        

 

 

                    -------------------------------------------------------------------------------------

چند شعر برای غم ...

ملامت یا شکایت

رضا مرزبان

نه کشتزار ِ رُخم را ز ِ ابر ِ دیده نَمی

نه در نسیم ِ صفائی نشانی از کَرَمی

نگاه ِ خستۀ من در طلب نَبُرد رهی

مگر به گوشۀ تنهائی و پناه ِ غمی

بر آتشی که منم، قطره ئی نمی بارد

به جز طراوت شعری و رشحۀ قلمی

کنار ِ بستر ِ تنهای من شگفتی هاست

میان چشم سیاهی و خاطر ِ دِژمی

"مرا امید ِ نگاه ِ تو زنده می دارد"

چو کشت ِ تشنه که از چشمه آرزوی ِ نَمی

بدون ِ روی ِ تو ای آفتاب ِ حُسن، مباد

که مِهر بشکفد از دامن ِ سپیده دمی

به سبزه رَشک بَرَم گرچه سرو ِ آزادم

که گاهگاه تو بر سبزه می نَهی قدمی

ملامت تو نگویم، شکایتی دارم

تو تا "چه حکم کنی – در میانه خود حَکَمی"

نه من چو خار خفیفم میان سبزه و گل

تو غنچه لب به چمن، گر عزیز و محترمی

امید مِهر ندارم، همین قَدَر گویم

روا مدار به از بند رسته ئی ستمی

                                                                                                              پنجشنبه 26 بهمن 1334

 

رؤیا ...

رضا مرزبان

شبی تاریک

        در خاموشی آرام

درون بستر ِ تنهای دردآلود

مردی خواب می بیند

و در رؤیای بس کوتاه و ناانجام

به رویش چهره ئی نشکفته می خندد

نوازش های او بر دست های دختری طنّاز

از امواج نگاهی گرم، پاسخ باز می یابد

 

و فردا ... در مسیر خویش

      به همراه ِ نگاه ِ انتظار ، آن مرد

به روی چهرۀ نا آشنای ِ دختران ِ شهر

و روی پنجه های نرم و مرمر فام

نشان ِ آشنای خویش می گیرد ...

                                                                                           جمعه 17 فروردین ماه 1335

 

 

 

 

قربانی!

رضا مرزبان

اندوه، سلام بر تو،

اندوه!

     ای همدم مهربان و خاموش

در معبد ِ بی کران ِ ایام

بسیار خدای آتشین کام

قربانی ِ این و آن پذیرند ...

اما من ...

     ای خدای ِ اندوه

قربانی ِ روزهای ِ خود را

در بُرده ام از هزار دربند

تا امشب، پرشکوه و آرام

در پای تو – روی خون نشانم

25 تیر ماه 1335

 

تنهائی

انتظار ِ نگهی بسته به بند،

زیر ِ این بام ِ بلند؛

روزگاریست که ماندست به راه،

اختری نیست، گُلی نیست، سپیداری نیست!

جوی خشکیده و آب افتاده ست

شب ِ خاموش، عزادار ِ کسی است.

         *          *          *

دل ِ من حُقّۀ عشق است و دریغ-

- از مَتاعم– که خریداری نیست.

چشمم آبستن ِ مِهریست بزرگ

وای ازین مِهر که در طالع ِ کیست؟!

 

                                                                                               25 تیر ماه 1335

 

 

به تو، ای دوست! ...

اندوه ِ خویش را به کِه گویم؟

دردا که یار هم سخنم نیست!

پروای ِ کار ِ دوست مرا کُشت،

پروای راز ِ خویشتنم نیست!

                 *

ای دوست، بی تو عمر تَبه شد

وین راز مانده در دل ِ من باز

ای آشنا نگاه، چه جوئی

از دیده گان ِ خستۀ من راز؟

                *

مرغ ِ فسانه ام که بر این بام

پایم به دام ِ عشق ببستی

افسانۀ نگفتۀ عشقم

بر روی لب، به ناز شکستی

                *

هر روز آیَمَت به تماشا

بر روی ِ من ز ِ مِهر بخندی

هر شب مرا به بدرقه آیی

در از پی ام به خنده ببندی

               *

گویم که رازگوی  نگاهم

در نرگسان  ِ شوخ ِ تو بشکُفت

امّا چو باز آیم، بینم

کی راز با تو، باز توان گفت؟

               *

ای آفتاب ِ حُسن، خدا را

کاین سان چو غنچه، چهره فروزی؛

من آتشم، به هوش! که ترسم

روزی ازین شراره بسوزی!

              *

هان ای فرشته خوی، حذر کن 

دیوَم، هزار وسوسه دارم   

بذر گناه دارم و ترسم

در کِشتگاه ِ عشق ِ تو کارم

             *

اندوه ِ خویش را به کِه گویم؟

دردا که غمگُسار کَسَم نیست

رازی به دل نهفته ام، اما

زین بیش، خامُشی هوسم نیست ...    

        یکم مرداد 1335

 

ای کاش ...

رضا مرزبان

ای چشمۀ وصال، که عمر تو نوش باد

گاهت کرشمه ئی به من ِ ژنده پوش باد

من از تو- جز تو- هیچ نخواهم، خدا گواست

گو دل اسیر ِ شِکوه و لب پر خروش باد

مهتاب شب که ماه به ابر اندرون شود

یادت ازین رمیدۀ شوریده هوش باد

گل ها شکفته اند و تو از گل شکفته تر

این حُسن و این رواج، ترا باد و نوش باد

نیلوفر ِ نگاه ِ من، ای چشمۀ وصال

حُسن ِ ترا ز ِ چشم ِ خسان پرده پوش باد

این ناز و این غرور، که در چشم ِ پاک ِ تُست

ای کاش با مَنَش، همه آهنگ دوش باد

گل را به خار می دهد این روزگار ِ دون

نفرین به طبع ِ پست ِ چنین گل فروش باد!

          سوم مرداد 1335

 

 

 

خواب ِ شیرین

رضا مرزبان

 

رفتمش تا به بینم به بستر

ناز را دیده بر هم نهاده

خفته بود او و دستش به نرمی

روی گوی ِ دو پستان فتاده

 

نرگسانش به خوابی پُر از ناز

بر رُخ ِ زندگی خنده می زد

بر لبانش خطی محو و آرام

خنده بر چهر ِ آینده می زد

 

آن همه ناز و آن پرده پوشی

کان پری پیکر مرمرین داشت

آتشی زد به جانم که از من

جز تمنّای او هیچ نگذاشت

 

پیش رفتم که رویش ببوسم

در رُخَش غیر ِ پاکی ندیدم

پای لرزید و اندیشه افتاد

لب ز ِ روی ندامت گَزیدم

 

گفته بودم: رُخانَش ببوسم

سایۀ شرم ِ او پای ِ من بست

بوسه روی لبم آب گردید

پاکی آن پری، بُردم از دست

 

نقش ِ رؤیا شد از او گریزان

دست ِ او سایۀ چهره گردید

وان لبان ِ ظریف ِ می آلود

باز گردید و پُر خنده گردید

 

دیدگان را به صد شرم وا کرد

خنده یی شاد بر روی ِ من ریخت

سرخی ِ شرم در گونه هایش

با نگاه ِ محبت درآمیخت

 

دست او با شتاب و گریزان

پوششی بر تن ِ خویش پیچید

وان تن ِ ناز پروردۀ پاک

همچو مَه در پس ِ ابر لغزید

 

مرمرین پیکرش محو گردید

زیر ابریشمین تار و پودی

خنده بر لب، ولی شِکوه آلود

زیر لب گفت: "آه... این تو بودی!"

 

بعد از آن خیره در چشم ِ من شد

دست در چین ِ موها فرو بُرد

چون بنفشه، یکی حلقۀ موی

روی ِ پیشانیش تاب می خورد

 

گفتمش: "از چه چون گل شکفتی،

خواب ِ شیرین! به چشم ِ که بودی؟"

دیده بر هم نهاد او و خواندم

وه چه رازی، چه دلکش سرودی ...

  ششم مرداد 1335

 

 

شِکوِه ...

رضا مرزبان

 

رفتی و بردی قرارم ، رفتی و کردی پریشم

بیگانه خو، آشنا کُش، بیگانه کردی ز ِ خویشم

چین بر رُخ ِ همچو گلبرگ، مَفکن که کار ِ بُتان نیست

چین باز کن تا نسازی، چون گیسوی خود پریشم

دی خاک ِ رَه بوسه می داد، بر دامن راز پوشَت

برخاک ِ رَه نیز ایوای، حسرت بَرَد قلب ِ ریشم

از آشنایان و یاران، کَس آشنای ِ غمم نیست

من ابر ِ رؤیای دورم، من سنگ ِ اندوه ِ خویشم

ای وای بر من که با این شوریدگی ها، تو ای دوست

نوشی نکرده تمنّا، آزرده کردی به نیشم

  هفتم مرداد 1335

 

 

آرزو ...

رضا مرزبان

 

در گذار من به غفلت باغبان

در کویری، گُلبُنی خوابانده است

روز و شب با دست خویش

برگ هایش را به تلخی می زند

آفتابش رنجه می دارد مدام

       تشنه کام سال و ماه

گُلبُن ِ افسرده بر پا مانده است

                           *

ای بسا روزا، که من با رنج ِ خویش

زیر این گُلبُن نشیمن کرده ام

از حریر نرم و زیبای کلام

سایبانی بر سرش گسترده ام

ریشه اش را از سرشک تلخ ِ درد

آبیاری کرده ام، پرورده ام

                           *

لیک در این گُلبُن زیبای ناز

چشم من هرگز تمنّایی نبست

پُر گُل است این گُلبُن اما طبع من

کی ز ِ باغ دیگران شاخی شکست؟

                           *

چون ز ِ کار باغبانی وا رَهَم،

آهی از روی فراغت می کشم

زیر لب با خویش می گویم: دریغ

من که با این باغبانی دل خوشم

کاش این سان گُلبُنی می داشتم

در فضای پاک دل می کاشتم ...

 

  هشتم مرداد 1335                                                         

 

آخرین راه

رضا مرزبان

 

گفتم مگر ز ِ خاطرت ای بی وفا رَوَم

دیدم ز ِ خاطر تو ندانم کجا رَوَم

من مرغ پر شکسته ازین باغ و این چمن

انصاف دِه کجا، به امید وفا رَوَم؟

گیرم پَرَم برآمد و بالم توان گرفت

در سایۀ کدام گل از این فضا رَوَم؟

دست دعا ندارم و پای طلب نماند

حسرت به دل نهادم و بی مدّعا رَوَم

ای گلبُن ِ جمال که ناکامی ات مباد

ناکام و نامراد ز ِ کویت چرا رَوَم؟

خارم به دل شکستی و پروا نمی کنی

کز سایۀ تو با دل ِ خونین کجا رَوَم؟

ای گل به کام ِ هرکه تو خواهی بمان، که من

با درد خو گرفته ام آن قدر تا رَوَم

نا آشنا نگاه ِ تو بیگانه پرور است

بگذار از دیار ِ تو ای آشنا رَوَم

راهی به سوی غیر ندارم، تو آگهی

باری مگر ز ِ پیش ِ تو، سوی خدا رَوَم

مِهر ِ تو در خیال ِ من افسانه گشت و مُرد

دیگر مخواه کز پی ِ آن ماجرا رَوَم!

22 مرداد 1335