سه شعر از رضا مرزبان

(از مجموعۀ "قمری­های عاشق")

در نبرد خدایان

می­خواهم آزاد باشم

و بیآمیزم

            با روزگار خویش

- عصر تدارک تسخیر کهکشان  -  

بی تازیانۀ

                                  پیچان به دست شاه

                               پیچان به دست شیخ

و :

    گرده­ی رها شده در پای شیخ و شاه

و دست و پای بسته، حلق آویز

              در چاهسار مزبلۀ روزگار پیش

 

اما نمی­گذارند

   (خیل کلاغ­ها

                 با قار قار ممتد

                                 بر روی آنتن

                                            در آبشار امواج

و بارش مداوم فضله

- آگنده از عفونت مردارهای دور: در ریگزار بداوت)

تا پر گشایم آزاد

و سر کنم به آزادی

             - در دیار خویش

خواهم

با روزگار خویش همآهنگ

بر سفرۀ محبت انسان

در مقطع مقرر تاریخ

آواز زندگی بسرایم

امّا ...

در این کریوۀ پر پیچ

          (کز سنگلاخ خارۀ کهسار

          بر پای خستۀ هزاران ریش

          و :

          از آذرخش قهر خدایان

          جای هزاران زخم به پیشانی

          و خون تازه تراویده

          از زخم کهنه که در سینه)

کفتارهای هار

در گرگ و میش طلوع صبح

                                 هر سو رها

گردن کشیده – زوزه پراکنده،

خون و هوا را می­بویند،

                            می­پویند،

                                       می­جویند ... ⁽¹⁾

 

خواهم

اما نمی­توانم – زیرا:

افسون این طلسم صحاری را

از بارگاه خدایان

- روییده بر جزیرۀ مرجان دوردست –

در دیگ جوشِ کهنۀ جادو

                              می­تابند

*          *         *

خواهم

اما نمی­توانم – زیرا:

"دستان پینه بستۀ ما بود

کز تیغ آفتاب

تا سرخی غروب

در ملتقای جنگل و دریا

هر روز پیله­ها را پرورد

و این خزینه – خزینه

                        تخم طلایی خاموش

                                              گم در طنین زمزمۀ بی­گنگ

چندین هزار خرمن – خروار

ابریشم طلا به دایره آورد

و خادمان خدایان،

این گنج رنج هشته ربودند

و گزمگان مست رسیدند

تا چشم­های خستۀ ما را

                              با ابری از نیاز -  ببندند"

اینک

     صحرا حدیث دیگر دارد؛

     چشمان بسته، گشوده­ست

     و دست­های خسته، مصمم

     تا خادمان خدایان را

                     در دیگ جوش جادو اندازد

و در جزیرۀ مرجان دور دست،

                            خیل خدایان

                            این را نمی­پسندند

و ساحران ایشان باز

                     در دیگ جادویی کهنه،

                                         افسون صاعقه می­ریزند

*          *          *

خواهم؛

گر خواستن را نمی­توانم؛ امّا بینم:

"صحرا، تالاب خشم و خروش است

             - پیوند جنگل و دریا –

هر جا،

       چشمان بسته گشوده­ست

                              دستان خسته، مصمم

تا بارگاه خدایان را

               با خادمان

               و جمع جادوان ِ ایشان

پای جزیرۀ مرجان

در دیگ جوش جادوشان ریزد

وان دیگ جوش صاعقه را

                          - وارون –

                                       از داربست تاریخ آویزد

                                                     (Amiens)83        10 شهریور 62 – 31 اوت   

1 - تا اینجا از قطعۀ بلند گم شده­یی است که در یک مخفیگاه تهران (آذر 59) ساخته شده بود   

 

ایران :

در خاکستری ژرف آسمان عصر

با خطّ نگاه ِ خسته کردم نقش

بر پیکر ابر زرد ِ مه اندود:

                                   ایران

ناگاه،

شد ابر، بنفش و دود اندود

وان خطّ ِ نگاه خسته برجا ماند

بر پیکر ابر،

        سرخ،

           خون­آلود

                                               1 مهر 62 – 22 سپتامبر 83  (Amiens)

پرومته ...

افسانه نیست؛

می­بینم:

خاموش و خسته ز موج باد

اینک برابر چشمانم

جنگاوری­ست بستۀ زنجیر

در آسمان به حالت تعلیق

و کرکسی سیاه،

بر سینه­اش نشسته به نخجیر

گسترده بال­ها به تقلاّ

چنگال­هاش، دریده

- از صید بسته –

                                               تهیگاه

بیرون کشیده، آنک

            - می­بینم –

                        از حفره­گاه سینه

                                               قلب تپنده         

                                                           به منقار

*      *        *

در آفتاب بی­رمق پاریس

این جلوه­های عصر که گه­گاهی­ست

- با ابرهای بسته به­دست باد –

این بار قصه نیست که می­سازد،

- می­دانم.

از یاد آشناست که می­گوید

این سرگذشت میهنم ایران­ست

هرچند دورم بسیار

امّا ...

من می­شناسم او را

                        - با یاد؛

افسانه نیست،

            پیامی هست،

                        در این

                              - جنگاور معلق در زنجیر

            وان کرکس سیاه

                                   گسترده بال

                                               خونین چنگال:

                                                           قلبی تپنده به منقار

باید تلاشی کرد،

                        ای داد ... !

(تا کی بماند این بیداد؟!)

                                               8 مهر 1366 – 29 سپتامبر 1987