شعر بلندی از رضا مرزبان

 

در شهر ما

هر بام، هر شام

بر سر هر برزن

در تک هر کوچه

خون جاری است

و ...

اسب سفید زرین­بال

در انتظار ِ سوار        

سُم می­کوبد:

 

اسب ...

         و سوار

 

مرثیه برای آن­که هجده سال بیش­تر نداشت و در کوچۀ "بنفشه" از خیابان سبلان ِ شهر تهران کشته شد. بی آن­که کسی نامش را بداند. شاید مجاهد بود، شاید فدایی یا پیکاری، اما به یقین انسان بود. و برای همۀ انسان­های زیر 18 سال و بالای 18 سال که چون او کشته شدند.

 

اسب سفید زرین بال

تنها و بی­سوار

بی­یاره

       بی­لگام،

زین ناگرفته هرگز بر پشت

پر خشم،

         بی­قرار،

                   سُم کوب،

                            بی­تاب

چشم درشت – پنجرۀ ره –

                               به انتظار

 

( - در پیچ کوچۀ آرام و بی­خیال

هُرم ِ هوا چو دود، روان بر سطح

و آفتابِ تند،

سایه­کشان به قامتِ دیوار)،

 

ناگه،

از پیچ کوچه وِلوله­ای برخاست

مردی جوان،

-         به هیبتِ یک سردار –

در کاپشنی به تیرگی ِ خاک

دستی تپانچه، دستی نارنجک

چالاک،

پیچید،

مرد جوان، دوان

و از پی­اش صفیر کشان،

- یک فصل –

رگباری از گلوله بارید

اما ...

لختی گلوله باران خوابید.

 

مرد جوان،

( شاید هجده بهار،

- جوان­تر از آن بود –

شاید هفده پائیز،)

جز یک چریک

که باید می­بود؟

همسایه­ای صدا کرد:

- آی ... چریک

در امتداد کوچه،

چند در بسته شد

و پشت پنجره­ها

چند سر پیدا

و روی بام­ها ...

 

مرد چریک، تشنه، برافروخته، عرق ریز

در طول ِ کوچه، به درها کوفت

ساعت طلسم شد،

و آدم­ها ...

در کوچه، مرگ قدم می­زد

و ...

پشت پنجره­ها، درها

دل­ها،

- در انتظار فاجعه –

              می­لرزید.

      و کوچه، خلوت بود.

 

مرد جوان،

در التهاب ّ یک لیوان آب،

یک روزن راه،

دستی تپانچه، دستی نارنجک

شاید گلوله­ای درپا

شاید گلوله­ای در پشت

و با نجابت یک فرزند

                   کمک می­خواست

اما،

         هزار قفل هراس آنجا

ماسیده بود به روی در

و تیر سیمانی چراغ

و بر دیوار – و جوی خشک

و سایه­کش آفتاب

و بر دل­ها ...

 

مردی رسید،

و مردی باز

و ژنده­پوشی با موتور

حالا چهار نفر بودند

مرد جوان،

-         آشفته­حال و عرق­ریز –

از ژنده­مرد تمنا کرد:

- ... با خود ببر در پشت ترکت

یک کوچه،

یک کوچه آن­طرف­تر!

دیگر نمی­کِشم!

و ژنده­مرد، رد کرد:

- نه، ممکن نیست ...

آنها بی­رحمند

من بچه­های کوچک دارم!

مرد جوان،

تهدید کرد

و ژنده­پوش، تبسّم،

- تو! ... می­دانم،

                   هرگز مرا نخواهی کشت

خندید و رفت

و آن دو مرد خندیدند

تک، سایۀ بلند ِ کسی بر بام،

در آفتاب سینه­کشِ دیوار،

و آن دو مرد، در کوچه

مرد جوان،

با التهاب به در کوفت:

- یک لیوان آب!

و سایۀ بلند،

پویان، در آفتاب ِ سینه­کشِ دیوار

و سایۀ دو دست ...

و ...

از بام،

سطلی پر آب خالی شد

مرد جوان،

در زیر آبشاری جوشان،

                            لغزید

و آب از قامت بلندش جاری شد

می­لرزید

می­چرخید

و آن دو مرد – نه، نامرد! –

می­دیدند

(اما نجنبیدند)

در آفتاب سینه­کش ِ دیوار

اینک، یک سایه می­گریخت.

 

ناگه ...

         طلسم فرو ریخت

یک جیپ، یک پیکان، چند فریاد

و کوچه در محاصره افتاد:

- شلیک،

         شلیک،

                   شلیک.

و قامت چریک

غربال­گونه روی زمین غلطید

- دستی تپانچه، دستی نارنجک –

در نیمروز ِ پسین ِ داغ

با هجده بهار،

یا هفده پائیز.

 

و ...

اسب سفید زرین بال

در اشتیاق سوار،

سُم می­کوبید،

            سُم می­کوبید،

                         سُم می­کوبید.

                                                                                              20 شهریور 1360