فانوس دریایی

 

رضا مرزبان

 

مرثیه­ای برای دانشگاه (به مناسبت "انقلاب فرهنگی"!)

از: "دفترهای شبانه" ^(*)

فار بلند،

فانوس سرخ فام،

چشم سپیده در شب توفانی سیاه،

-         استاده در کرانه،

بیدار،

            بی­هراس،

                          شکیبنده،

                                       استوار –

آیا چه اوفتاده که گم گشته از نگاه؟

پیداش نیست دیگر در ساحل عبوس

وین موج­خیز وادی پوشیده در غبار!

 

هنگام، کز نهیب شبیخون آسمان

دریای خسته را

در تیره ­تر شبی

- هر بُرهه­اش به درازای سالیان –

پوشاند ریزش آوار ابرها

تا دور دست دور

هرجا،

هر قایقی

- در قبضۀ تلاطم خیزاب­ها که بود

وز تازیانۀ تندر که می­جهید –

فار بلند را

فجر دمنده

- با خون سرخ و گرم –

از ساحل رهایی

تنها نشانه دید.

 

اینک

در فجر سرخ

در ملتقای ساحل و دریا

پیر کویری اعصار دور دست

پای ستون فار

بر چوبدستی ِ خود آرمیده است

و آویخته است

از تارک رفیع ستون

دستار خویش را

و گِرد او

یک گلّه گاو وحشی – در خیز و در خوار –

آنک،

فانوس سرخ فام

پوشیده در سیاهی دستار،

گاوان به جست و خیز

و خون گرم فار

از زیر ماسه­ها

پویان

در جست و جوی دلتا ...    

                                                                                                                                28 مرداد 1359

 

(*) – "دفترهای شبانه"، شعرهای دوران هولناک اختفا و سرگردانی آقای مرزبان در آن مراحل التهابی اوائل انقلاب است، که هریک از این اشعار، بازگوی وقایعی از آن شرایط است. هرچند این دفترها تاکنون سه بار "منتشر" شده­اند (بار اول به صورت دست نویس و پراکنده توسط مردم، بار دوم تنها دفتر اول آن در سال 1362 در لندن و بار سوم به طور محدود در سال 1368 در کالیفرنیا) اما صد افسوس که این آثار ارزنده و تاریخی به­طور شایسته شناخته و منتشر نشده­اند. ما ضمن این­که تدریجاً به انتشار این شعرها اقدام خواهیم کرد، امیدواریم همتی یرای چاپ وسیع این دفترها پیدا شود.

 

بید و ... باد

 

تند می­راند باد

تا رسید از راه

می­چمد در بید بُن، چالاک،

خیل اسبان را – که پا در بند –

می­رماند باد.

اسب­ها،

سرکش به هر سو می­کنند آهنگ

گوش کرده تیز،

                        باد در بینی

                                        پریشان یال،

                                                           سر در پیش

گاه خیزان روی پا، از خشم

گاه پویان در پی هم تنگ.

 

اما بید،

بندپای اسب­ها در مشت

"هیس" گویان می­فشارد چنگ.

 

در سیاه ساکت شب باز

خیل اسبان مانده اندر دام

از فسون ِ بیدبُن، آرام

تاکی باد ...

 

اینک باد!

اما بید ...                                              

                                                                                                                           10 مرداد 1359

 

 

آرزو

 

1

شش کبوتر

بر بلند آبی آسمان

در شط آرام روشنی

آزادی را پرواز می­کنند

کاش یکی از آنها بودم

و به سرچشمۀ خورشید پر می­گشودم

 

2

در شط زلال آفتاب

شش کبوتر

آزادی را پرواز می­کنند

آه!

اگر یکی از آنها بودم،

تا چشمۀ خورشید بال می­گشودم.

                                                                                                                      5 شهریور 1359