ازبم تا استکهلم
لنا سوندستروم
برگردان: زهره سحرخيز
روشنگری www.roshangari.com
چند روز بعد از کريسمس.فرض ميگيرم اشتباه لپی در کار ويراستاری شده است. دو عکس بزرگ يک شماره روزنامه عصر سوئد، آفتون بلادت، را پوشش داده اند. يکی از فاجعه در بم: "هزاران نفر در ويرانه ها گرفتار آمده اند" و تصاويری ازبازمانده گان که در حال شوک به سر ميبرند. درصفحه مقابل: " اين طوری است که آدم در جنگ حراجی برنده ميشود" و يک زن خندان که يک جفت کفش آخرين مد را بالا گرفته و در شرح تصوير نوشته شده :" من واقعا راضی ام."
به زنی نگاه ميکنم که در کنار تصوير يک روستای ويران شده برای يک جفت کفش فرياد شادی سرداده است. به فکرم ميرسد که خوب شد اين من نيستم که آن جا ايستاده ام و می خندم. ميدانم که ممکن بود من درآن عکس باشم.يا يک نفر ديگر، يک روزديگر.
به اخبار تلويزيون نگاه ميکنم: دو بچه در غزه کشته شدند. ناآرامی در افغانستان. يک قطعه کوتاه در باره ايران: مردی که قوز کرده و به جلو و عقب تکان ميخورد. زن اش رفته است. بچه هايش رفته اند. زندگی اش گويا اصلا هيچ وقت وجود نداشته. آن جا نشسته با بغضی در گلو و تلاش ميکند آن چه را که غير قابل درک است بفهمد.
بعد نوبت برنامه " اقتصاد" تلويزيون است، و دو ساعت بعد آدم به خاطر قهوه خرد کن الکتريکی که به عنوان هديه کريسمس گرفته از ته دل احساس شادی ميکند.
واقعيت زندگی ما اين طوری است. جنگ قيمت ها. حراجی های روزهای بعد از کريسمس و .." توهم يک هديه گرفتی که دوست اش نداري؟" گرسنگی برای ما همان احساسی است که شرکت کننده برنامه رابينسون*دارد و وقتی آدم دلش برای بچه هايش تنگ ميشود ويا هوس يک بيفتک آبدار ميکند ميخواهد به او رای بدهند. ترس چيزی است در کتاب های جيبی که آن ها را توی فروشگاهبالای بقيه کتاب ها ميگذارند. ما از جنگ واقعی چه ميدانيم؟ ما جای مان آن طرف است.
نشستم و پيام کريسمسی را که پروفسور اقتصاد ، بو سودرستن، با افتخار در بخش مباحثه روزنامه صبح داده است، خواندم :" در مورد مهاجران پنهان کاری نکنيد". سودرستن نوشته است :" به نظر ميرسد تعداد هر چه بيشتری از پناهنده گان تلاش ميکنند به اينجا بيايند تا از طريق دريافت کمک های اجتماعی زندگی کنند." به همين دليل بوسودرستن ميخواهد سياست مربوط به مهاجرين به نحوی تغيير کند که به پذيرش نوع غلط مهاجرخاتمه داده شود، به طوريکه ما بتوانيم در عوض برای نوع درست مهاجر جا باز کنيم.
او مينويسد:" سطح اشتغال برای آن مهاجرينی که از ساير کشورهای اتحاديه اروپا به اين جا آمده اند 71 در صدبرای مردان و 67 در صد برای زنان است،يعنی تقريبا همان ارقامی که در مورد سوئدی ها صادق است. در مورد مهاجرينی که از آفريقا يا کشورهای عرب زبان*می آيند ارقام کاملا متفاوت به نظر ميايد.اينجا سطح اشتغال کمتر از 50 درصد برای مردان و بسيار کمتر از اين برا ی زنان است. اين جا صحبت کمک های اجتماعی است نه کار. "
به عبارت ديگر: اروپايی ها نوع درست مهاجر هستند. آفريقايی ها و انسان هايی که از خاورميانه می آيند نوع درست مهاجر نيستند. نه يک کلمه در باره عللی که زمينه اين آمار را تشکيل ميدهند، نه چيزی در مورد تبعيض موجود در بازار کاريا وابستگی ناخواسته به کمک های اجتماعی. نه تدقيقی در مورد اينکه چرا انسان ها در اين جهان خود را در موقعيت پناهنده گی می يابند. چه چيزی است که باعث ميشود آدم خودش و بچه هايش را بی غذاو آب در يک کانتينر بچپاند. فقط همين:" ببخشيدا، وسط اين روزهای کريسمس، ولی من فکر ميکنم که مهاجران و پناهنده گان دارند ديگر خيلی برای ما خرج برميدارند."
بوسودرستن خيال ميکند انسان ها در سراسرجهان يک آرزوی مشترک رادرسر می پرورانند: وقتی که بزرگ بشوم ميخواهم يک اعانه بگيرسوسيال*در سوئد بشوم. دکتر نه ، آرشيتکت نه، فوتباليست حرفه ای نه، بلکه اعانه بگيرسوسيال.اين آرزوی من در زندگی است.
من فکر ميکنم هيچ عيب ندارد که آدم عميقا از يک جفت کفش نو يا يک قهوه خرد کن الکتريکی خوشحال بشود.هيچ عيب ندارد که گاه گاه فراموش کنی چقدر وضع ات خوب است. هيچ عيب ندارد که آن جا پهلو به پهلوی عکسی از انسان هايی که همه چيزشان را از دست داده اند بايستی و کمی بلند بخندي، به شرطی که اين حالت نتيجه يک اشتباه تاسف آور درويراستاری روزنامه باشد.
اما برعکس ،اين که مثل بو سودرستروم داوطلبانه آن جا ايستاده باشی ،اين يک چيزديگراست.
-----
*در اين برنامه چند نفر به يک جزيره فرستاده ميشوند و مسابقه استقامت ميدهندو تماشاچيان برای انتخاب برنده رای ميدهند.
* منظور همه کشورهای خاورميانه، از جمله ايران است.
* سوسيال اداره کمک های اجتماعی سوئد است.
