27دی :درياچه اروميه؛ مدفن پسابهای صنعتی:محافل مختلف از وقوع فاجعه ای بزرگ خبر می دهند
مهر: در حاليکه بحران زيست محيطی درياچه اروميه به اوج خود رسيده و محافل مختلف از وقوع فاجعه ای بزرگ خبر می دهند اين تالاب بخت برگشته از سوی نهادهای مختلف به مکانی برای تخليه پسابهای خطرناک صنعتی تبديل شده است.
گزارش خبرنگار مهر در تبريز حاکی است، پارک ملی درياچه اروميه که به دليل ويژگيهای منحصر به فرد خود در فهرست زيستگاههای جهانی يونسکو به ثبت رسيده امروزه به مکانی برای جبران کاستيها و ناکارآمدی برخی مديريتهای منطقه ای تبديل شده است.
در اهميت اين درياچه همين بس که بر اساس هشدار کارشناسان هر گونه بحران زيست محيطی همچون خشک شدن آب درياچه، کل منطقه شمالغرب کشور را به شوره زاری خشک و بی آب و علف تبديل خواهد کرد.
با اين شرايط تالاب بين المللی درياچه اروميه اين روزها مکانی برای دفع پساب های خطرناک شيميايی کارخانجات تبديل شده است.
وضعيت اين درياچه وقتی اسفبارتر می نمايد که مسئولان دولتی و حتی سازمان محيط زيست نيز با سکوتشان موافقت ضمنی خود را برای انتقال پسماندهای شيميايی به اين تالاب حياتی اعلام کرده اند.
در اين ميان در حاليکه چاره انديشی برای مهار بحران کمبود آب و جلوگيری از خشک شدن درياچه اروميه ادامه دارد، نحوه ادامه فعاليت يک واحد صنعتی که پساب های مضری توليد می کند، موضوع روز بحران زيست محيطی درياچه اروميه در آذربايجان شرقی شده است.
مجتمع صنعتی ياد شده مابين شهرستانهای مراغه و بناب از حدود پنج سال قبل فعاليت خود را آغاز کرده و محصول توليدی آن کربنات سديم ( ماده اوليه صنايع شيشه، شوينده و کاغذ ) است.
اين کارخانه علاوه بر مصرف حجم بسيار زياد آب شيرين، مقدار زيادی آمونياک و نمک به محيط زيست منطقه سرازير می کند.
بر اساس گزارش های محيط زيست، پسابهای صادر شده از اين کارخانه در سالهای قبل به دليل نبود تصفيه خانه و عدم ايزولاسيون حوضچه های تبخير، به آبهای زيرزمينی نفوذ کرده و بارها به زمين های کشاورزی منطقه آسيب وارد کرده است.
صدور پسابهای خطرناک از سوی اين مجتمع به حدی جدی است که فاطمه واعظ جوادی معاون رئيس جمهوری و رئيس سازمان حفاظت محيط زيست نيز سال گذشته شخصا دستور پی گيری موضوع را صادر کرد.
وی ضمن تاکيد بر آلايندگی مجتمع ياد شده ، مديرکل محيط زيست استانآذربايجان شرقی را مامور تعطيلی اين واحد صنعتی کرد.
با اين حال، گرچه از گفته های رئيس سازمان حفاظت محيط زيست بيش از يک سال گذشته اما تاکنون نه تنها اقدامی مناسب برای رفع اين معضل صورت نگرفته بلکه راهکاری تاسف بار برای ادامه فعاليت کارخانه ياد شده ارائه شده است.
انتقال پسابهای صنعتی به درياچه اروميه راهکار حل بحران کارخانه!
رئيس سازمان حفاظت محيط زيست آذربايجان شرقی انتقال پساب کارخانه "ک. س مراغه" به حاشيه درياچه اروميه را راهکار حل بحران زيست محيطی اين کارخانه عنوان کرد!
وی گفت: برنامه ريزی برای تخليه پساب توليدی کارخانه ياد شده به حاشيه درياچه اروميه آغاز شده است.
رئيسی با اشاره به مشکلات به وجود آمده در زمين های کشاورزی مراغه و بناب بر اثر نفوذ پساب های کارخانه ياد شده افزود: با انتقال پساب اين کارخانه به حاشيه درياچه اروميه آثار سوء فعاليت اين کارخانه بر محيط زيست به کمترين حد ممکن خواهد رسيد.
رئيس سازمان حفاظت محيط زيست آذربايجان شرقی درحالی از انتقال پساب های ياد شده به درياچه اروميه سخن می گويد که معلوم نيست پسماندهايی که تا اين درجه خطرناک بوده و تاثيرات نامطلوبی بر زمين های زراعی داشته اند چه بلايی بر سر درياچه اروميه خواهند آورد.
آثار مخرب پسماندهای شيميايی بر محيط زيست
رئيس سازمان حفاظت محيط زيست آذربايجان شرقی در خصوص آثار مخرب پساب های صنعتی اين کارخانه گفت: پساب کارخانه ک.س مراغه به دليل داشتن قابليت هدايت الکتريکی بالا به هنگام نفوذ به خاک آثار مخربی بر روی منابع آبهای زيرزمينی منطقه دارد.
بيوک رئيسی افزود: علاوه بر تاثير سوء پساب اين کارخانه بر منابع آب زيرزميني، برخی از عناصر سنگين نظير نيکل و مواد خطرناکی مانند آمونياک به صورت پساب از اين کارخانه خارج و در زمين های اطراف جاری می شود.
يادآور می شود کارخانه ياد شده علی رغم تاکيد کارشناسان محيط زيست اقدامی در جهت ايزولاسيون حوضچه های تبخير انجام نداده بود و به همين جهت نيز پسابهای ياد شده به سفره های زيرزمينی نفوذ کرده و آب های منطقه را تحت تاثير قرار داده است.
رئيسی با بيان اينکه کارخانه ک.س موظف به مديريت پسماند و کاهش بار آلايندگی است، تصريح کرد: سازمان حفاظت محيط زيست توصيه کرده است اين کارخانه با استفاده از لاگنهای نوع" ژئو ممبرا" که کاملاً ايزوله هستند آثار سوء پساب توليد شده بر محيط زيست را به حداقل برسانند.
وی افزود: کارخانه مذکور موظف شده است به محض دريافت زمين از منابع طبيعي،لاگن های ترسيبی و تخريبی را در کارخانه مستقر و تا شش ماه بعدی لوله گذاری لازم برای تخليه پساب به حاشيه درياچه اروميه را نهايی کند.
تعطيلی کارخانه امکانپذير نيست
بهلول نعمتي، فرماندار مراغه که کارخانه مورد بحث در محدوده اين شهرستان قرار دارد گفت: نمی توان به راحتی نسبت به تعطيلی يک کارخانه صنعتی بخش خصوصی حکم داد.
وی که خود را موظف به دفاع از يک مجموعه اشتغالزا در محدوده شهرستان مراغه می داند، افزود: تعطيلی اين کارخانه تبعات اجتماعی و اقتصادی در منطقه و حتی کشور دارد.
به گفته نعمتي، اين مجموعه يکی از معدود مراکز توليد مواد اوليه صنايع شوينده و نيز صنعت شيشه در ايران بوده و تعطيلی آن موجب گرانی چنين محصولاتی در کشور خواهد بود.
فرماندار مراغه با بيان اينکه تعطيلی اين کارخانه تنها پاک کردن صورت مسئله است تاکيد کرد: سئوال اساسی اينجاست که چرا مسئولان وقت محيط زيست و ديگر ارگانهای مسئول در آن زمان مجوز تاسيس چنين واحدی را داده اند ؟
نعمتی با بيان اينکه نبايد از ابتدا چنين مجوزی داده می شد، افزود: در حال حاضر نمی توان بدون در نظر داشتن خسارات اجتماعی و اقتصادی ناشی از تعطيلی اين کارخانه در خصوص عدم فعاليت آن تصميم گرفت.
وی در عين حال آلايندگی اين کارخانه را تاييد کرده و می گويد: البته پساب های اين مجتمع برای کشاورزی منطقه بسيار مضر است اما برای رفع اين مشکل بايد چاره ای اساسی انديشه شود.
نعمتی يادآور شد: بسياری از کارخانه های صنعتی برای محيط زيست مضر هستند اما با اتخاذ تدابير لازم ميزان آلايندگی آنها کنترل يا به حداقل می رسد.
فرماندار مراغه با اشاره به تشکيل جلسات متعدد در خصوص اين معضل يادآور شد: در جلساتی که با مسئولان محيط زيست ، صنايع ، و ... در استانداری تشکيل شده مقرر گرديده پساب اين واحد از طريق لوله به درياچه اروميه منتقل شده و تمامی حوضچه های آن نيز ايزوله شود.
25 کيلومتر لوله گذاری فاضلاب صنعتی به سمت درياچه اروميه پايان يافت!
وی با بيان اينکه تاکنون 25 کيلومتر از لوله گذاری اين کارخانه به سوی درياچه اروميه به اتمام رسيده است، افزود: تنها 4 کيلومتر ديگر برای رسيدن به منطقه مورد نظر باقيمانده است.
نعمتی اظهار اميدواری کرد رسانه ها با اين مسئله به گونه ای برخورد نکنند که ضمن ايجاد نگرانی برای مردم و کشاورزان، باعث فرار سرمايه گذاران بخش خصوصی از منطقه گردد.
علی رغم ايجاد مشکلات زيست محيطی بسيار، حجم بسيار بالای آب مصرفی در اين کارخانه نيز به موضوعی قابل بحث تبديل شده است.
بر اساس اعلام کارشناسان، روزانه هشت هزار متر مکعب آب شيرين از سد علويان به اين مجتمع پمپاژ شده و در عوض، روزانه شش هزار متر مکعب پساب خطرناک از اين مجتمع خارج می شود.
پسابهای منتشر شده حاوی آمونياک و سرشار از نمک بوده و طی سالهای گذشته بخش عمده زمين های منطقه را به کوير تبديل کرده است.
مقايسه ميزان آب مصرفی ، ميزان خسارات وارده به محيط زيست و نيز اشتغالزايی اين مجتمع با ديگر واحدهای صنعتی منطقه، اقتصادی بودن ادامه فعاليت آن را به زير سئوال برده است.
يک کارشناس محيط زيست گفت: در مقايسه ميزان مصرف آب و نيز صدور پساب اين واحد با اشتغال 300 نفر بايد گفت مجتمع پتروشيمی تبريز با اشتغالزايی پنج هزار نفری روزانه با اين مقدار آب مصرفی ، تنها 4800 متر مکعب پساب می دهد.
وی يادآور شد: پساب های مجتمع مورد بحث به هيچ عنوان قابل تصفيه نيست اما پساب های پتروشيمی تصفيه شده و دوباره در چرخه محيط زيست مورد مصرف قرار می گيرد.
اين کارشناس خاطرنشان کرد: طبق محاسبات انجام شده، در صورت مصرف روزانه هشت هزار متر مکعب آب در زمينهای بسيار حاصلخيز منطقه، برای حدود يک هزار نفر ايجاد اشتغال خواهد شد.
پسابهای کارخانه در آبهای زيرزمينی شهرستان بناب نفوذ کرده است
ضياءالله اعزازی نماينده مردم بناب در مجلس نيز گفت: در قرن بيست و يکم نبايد همه چيز را فدای توليد کرد، جوامع بشری توليد را برای رفاه مردم می خواهند نه به قيمت تهديد محيط زيست و سلامتی افراد جامعه.
اعزازی با اشاره به اينکه شهرستان بناب از نظر ارتفاع، پايين تر از اين کارخانه قرار دارد، اظهار داشت: تمام پسابهای موجود در حوضچه های غيراصولی اين کارخانه در آبهای زيرزمينی شهرستان بناب نفوذ کرده است.
نماينده مردم بناب در مجلس تاکيد کرد: ادامه فعاليت اين کارخانه کشاورزی منطقه را به کلی از بين برده و سلامتی مردم منطقه را به مخاطره می اندازد.
وی با اشاره به راهکار ارائه شده برای انتقال پساب های کارخانه ياد شده به درياچه اروميه گفت: کارشناسان زيست محيطی به صورت آشکار با اين کار مخالف هستند اما نمی دانيم چرا برخی از مسئولان منطقه بازهم بر اجرای اين پروژه اصرار دارند؟
بر اساس هشدار مسئولان محلی در صورت ادامه روند ورود پساب به آبهای زيرزمينی احتمال شيوع بيماريهای گوارشی و پوستی برای مردم و نيز بيماريهای حيوانی و گياهی در منطقه دور از ذهن نيست.
از سوی ديگر در حالی انتقال پساب اين واحد به درياچه اروميه به عنوان يک راهکار عمده مطرح شده که اين درياچه بخت برگشته خود با مشکلات زيست محيطی بسياری دست به گريبان است.
با اين اوصاف اينکه چرا چنين کارخانه ای که اغلب در مناطق کويری و غير قابل کشت تاسيس می شود در منطقه ای حاصلخيز راه اندازی شده و زمينهای اطراف را به کوير تبديل می کند، سئوالی است که مسئولان وقت بايد پاسخگوی آن باشند.
27 دی 1387
11:58
نظر شما
