20بهمن :وزارت نفت از سال ٨١ ماده اى را به جاى سرب جايگزين كرده است كه ماهيت سرطان زايى و ديگر آثار زيانبار آن به مراتب بيشتر از سرب است.
خراسان:وزارت نفت از سال ٨١ با اجراى طرح حذف سرب از بنزين، براساس مصوبه مجلس شوراى اسلامي، ماده اى را به جاى سرب جايگزين كرده است كه ماهيت سرطان زايى و ديگر آثار زيانبار آن به مراتب بيشتر از سرب است.
اين موضوع در مجامع علمى و پزشكى دنيا به اثبات رسيده است.اين درحالى است كه يك مسئول در وزارت نفت سرطان زا بودن ماده MTBE را رد مى كند و مى گويد: ايران برنامه اى براى حذف اين ماده ندارد.
در همين حال مسئولان و كارشناسان محيط زيست در گفت وگو با خراسان ضمن هشدار نسبت به آثار زيانبار ماده MTBEمى گويند: درحالى كه استفاده از اين ماده در دنيا روز به روز محدودتر مى شود متاسفانه دركشور ما استفاده از آن در حال افزايش است.
دكتر سروش مدبري، مدير كل دفتر آلودگى آب و خاك سازمان محيط زيست در اين باره به خراسان مى گويد: كشور ايران در حال حاضر يكى از معدود كشورهايى است كه از ماده MTBE در فرآيند توليد بنزين استفاده مى كند و متاسفانه وزارت نفت توجهى به آثار زيست محيطى وعوارض انسانى اين ماده خطرناك ندارد. در حالى كه سرطان زايى صد در صد اين ماده در بسيارى از مجامع علمى به اثبات رسيده است.
وى با بيان اين كه به نظرمى رسد وزارت نفت هيچ برنامه اى براى حذف اين ماده از بنزين ندارد، خاطرنشان مى كند: قبل از حذف سرب از بنزين، اين موضوع مطرح مى شد كه انتشار سرب در هوا و ورود آن به بدن از طريق تنفس باعث ايجاد كند ذهنى در انسان مى شود.
در حالى كه ماده MTBE علاوه بر اين كه سرطان زاست در عين حال به راحتى مى تواند به آب هاى زيرزمينى و در نهايت سيستم آب آشاميدنى نفوذ كند. ضمن آن كه آثار ناشى از سرب معمولا در كشورهايى كه بار ترافيكى زيادى دارند، يك خطر بالقوه محسوب مى شود، اما وجود يك ماده سرطان زا در هر شرايط و محيطى مى تواند با ايجاد آلودگي، آثار گسترده اى از خود برجاى بگذارد بنابراين خطر اين ماده در هر جايى كه از بنزين استفاده شود، وجود دارد.
دكتر مدبرى اظهار مى دارد: با آغاز طرح بررسى وضعيت آب هاى زيرزميني، يكى از مشخصه هايى كه در اين طرح مورد سنجش قرار مى گيرد وضعيت MTBE در آب هاى زيرزمينى است كه نتايج آن ظرف يك ماه آينده مشخص خواهد شد.
به گفته وى اكنون در بسيارى از كشورهاى دنيا، از جمله آمريكا، اروپا و... استفاده از MTBE در فرآيند توليد بنزين متوقف و الكل جايگزين آن شده است، چرا كه استفاده از الكل هيچ خطرى براى محيط زيست و انسان در بر ندارد.دكتر مدبرى مى افزايد: MTBE اصولا به منظور افزايش كيفيت سوخت به بنزين اضافه مى شود، اما با توجه به آثار مخرب آن، جايگزينى با مواد ديگر از جمله الكل بسيار ضرورى است كه متاسفانه وزارت نفت تنها به اين دليل كه صرفه اقتصادى ندارد، از پذيرش اين امر سرباز مى زند.
وى همچنين تصريح مى كند: مطالعات وسيع سازمان محيط زيست در اين زمينه نشان داده است كه با وجود تمامى تمهيدات براى جلوگيرى از نشت يا نفوذ اين ماده به خاك و در نهايت به سفره هاى آب زيرزميني،متاسفانه اين ماده باز هم به سفره هاى آب زيرزمينى وارد مى شود.
دكتر سيدجعفر سادات موسوى رئيس فراكسيون محيط زيست مجلس نيز در گفت وگو با خبرنگار ما مى گويد: متاسفانه كشور ما در بحث آلاينده ها با مشكلات بسيار زيادى مواجه است و تاكنون هر چه در اين رابطه گفته شده مورد بى توجهى و بى مهرى قرار گرفته است.
وى باتاييد سرطان زا بودن ماده MTBE وجايگزينى آن با سرب مى گويد: استفاده از اين ماده سرطان زا در بنزين سلامت كل افراد جامعه را تهديد مى كند، چرا كه در هر نقطه اى از كشور ما كه بنزين مورد استفاده قرار مى گيرد،اين ماده سرطا ن زا نيز وجود دارد و آثار خود را باقى مى گذارد.
وى با انتقاد از مسئولان وزارت نفت در خصوص انتخاب غير كارشناسانه وغيرعلمى اين ماده به جاى سرب مى افزايد: متاسفانه در كشور ما تصميماتى از اين دست معمولا بدون بررسى هاى دقيق علمى و بدون مشاركت صاحب نظران و متوليان امر سلامت اتخاذ مى شود، در حالى كه اگر وزارت نفت قبل از اتخاذ چنين تصميمى نظر كارشناسان محيط زيست و وزارت بهداشت را جويا مى شد ما اكنون با چنين وضعيتى مواجه نمى شديم.
با اين كه بحث سرطان زايى ماده MTBE ازسوى سازمان بهداشت جهانى نيز مطرح شده بود؛ اما در زمان جايگزينى اين ماده به جاى سرب، حتى اين نظر نيز مورد توجه قرار نگرفت.
وى تاكيد مى كند: يكى از دلايل عمده اى كه در اين شرايط مانع از انجام كار كارشناسى مى شود صرفا فكر كردن به توليد بيشتر و صرفه اقتصادى است.
وقتى قرار باشد تغييراتى در سيستم به وجود آيد مثلا ماده اى حذف و ماده ديگرى جايگزين آن شود و در عين حال از توقف توليد يا كندى روند توليد جلوگيرى شود، هرگونه اقدام بدون كار كارشناسى در كمترين زمان ممكن انجام مى شود.
وى با بيان اين كه در بخش صنعت در كشور ما معمولا سلامت عمومى افراد اعم از سلامت افراد و محيط زيست مورد توجه قرار نمى گيرد، مى افزايد: متاسفانه بروز مشكلات تنفسى و بيمارى هاى غيرواگير نظير سرطان، MS و... درچند دهه اخير در كشور ما افزايش يافته و رفته رفته در حال تبديل شدن به يك بحران است.
به گفته رئيس فراكسيون محيط زيست مجلس، در هرنقطه اى از كشور كه كارخانه اى ايجاد شده به مسائل زيست محيطى و مسائل مربوط به سلامت افراد هيچ توجهى نشده است.
دكتر سادات موسوى تاكيد مى كند: بى توجهى به سلامت جامعه باعث شده است كه هر سال بخش عظيمى از بودجه و اعتبارات براى درمان بيمارى هاى ناشى از محيط اختصاص يابد در حالى كه اگر در هر اقدامي،كار كارشناسى صورت مى گرفت چنين خسارتى متوجه جامعه نمى شد.
دكتر اردلانى مدير مركز ايمني، بهداشت و محيط زيست وزارت نفت نيز در اين باره به خراسان مى گويد: ماده MTBE به منظور افزايش آثار اكتان و در نتيجه سوخت بهتر بنزين به كار مى رود و در حال حاضر تنها ٤ پالايشگاه در كشور، يعنى پالايشگاه شيراز، كرمانشاه، تبريز و آبادان از MTBE استفاده مى كنند و براساس سياست هاى وزارت نفت ديگر پالايشگاه ها اقدام به توليد بنزين با اكتان بالا يا به اصطلاح بنزين سوپركرده اند.
وى در عين حال در پاسخ به اظهارات مطرح شده از سوى كارشناسان مبنى بر سرطان زا بودن ماده MTBE مى گويد: تاكنون جنبه سرطان زايى اين ماده به اثبات نرسيده است و ايران هم برنامه اى براى حذف آن ندارد.
وى تاكيد مى كند: ماده MTBE از سال ٨١ جايگزين سرب در بنزين شد؛ چرا كه بررسى هاى مختلف نشان داد كه تركيبات سرب آثار مخربى بر جاى مى گذارد ضمن آن كه در سال ٨٢ يعنى يك سال پس از جايگزينى اين ماده، طرح سنجش و پايش MTBE انجام شد كه در جريان اجراى اين طرح مشخص شد كه دو جايگاه بنزين در تهران با مشكل نشتى مواجه مى باشند؛ براين اساس هر دو جايگاه تعويض شد تا از بروز خطرات احتمالى جلوگيرى شود.
وى مى افزايد: استفاده از MTBE در بنزين تا سال ٩٠ از روند ثابتى برخوردار خواهد بود؛ به طورى كه تا سه سال آينده روزانه ١٠٠٠مترمكعب از اين ماده را مورد استفاده قرار خواهيم داد. اما از سال ٩٠ به بعد اين ميزان، در مقايسه با روند كنونى تا حدى كاهش خواهد يافت.
وى تصريح مى كند: جايگزينى هر ماده اى به جاى MTBE منوط به آن است كه شركت پالايش و پخش، جايگزين مناسب ترى را به ما معرفى كند.
وى در پاسخ به اين سوال كه چرا مانند بسيارى از كشورها از الكل به جاى اين ماده استفاده نمى شود، مى گويد: اتفاقا يكى از موارد پيشنهادى ما در حال حاضر، تركيبات الكلى است و اين موضوع هم اكنون در دست بررسى است.
وى اضافه مى كند: البته بايد به اين نكته نيز اشاره كنيم؛ يكى از مواردى كه در جايگزينى موادى مانند سرب، الكل، MTBE و... معمولا مد نظر قرار مى گيرد، صرفه اقتصادى اين مواد مى باشد و همين عامل معمولا در تصميم گيرى ها اثرگذار است.
دكتر اردلانى همچنين اظهار مى دارد: ماده MTBE تا زمانى كه از طريق مخازن نشت نكند و وارد آب نشود، مشكلى براى افراد ايجاد نخواهد كرد.
09:30
نظر شما
