يلدا, بشارت گر بازگشت دوباره خورشيد
من همين فردا
به رفيقانم که همه از عريانی می گريند
خواهم گفت:
گريه کار ابر است
من و تو با انگشتی چون شمشير,
من و تو با حرفی چون باروت
به عريانی پايان بخشيم
و بگوئيم به دنيا, به فرياد بلند
عاقبت ديديد ما صاحب خورشيد شديم...
و در اين هنگام است
که همان بوسه تو خواهم بود
کز سر مهر به خورشيد دهی...
شب که می آيد و می کوبد پشت در را,
بخودم می گويم
اگر از خواب شب يلدا ما برخيزيم
اگر از خواب بلند يلدا, برخيزيم
ما همين فردا
کاری خواهيم کرد
کاری کارستان...
خلاصه شده از شعر خواب يلدا سروده زنده ياد خسرو گلسرخی
**********************
يلدای صبور که با متانتی درخور, برای ديد و بازديدها و سور چرانيهای خانوادگی ما ايرانيان حوصله ای چند هزار ساله به خرج داده و ميدهد فرا می رسد.
يلدا يا شب چله آخرين شب پائيز و طولانى ترين شب سال و نويدبخش جان گرفتن دوباره روشنايى, هرسال توسط ايرانيان جشن گرفته مىشود.يلدا چون نوروز و مهرگان عمرى چند هزار ساله داشته و ريشه در آئين هاى ايرانى قبل از آئين زرتشتى دارد. در همه جاى ايران در اين شب بستگان دور ونزديك با جمع شدن دور هم و چيدن سفره مخصوص كه شامل ميوه هاى خشك و آجيل و انار و هندوانه و تنقلات ديگر و گپ زدن و قصه گويى و امثالهم به شادى گذرانده, و با گرماى دلهاى خويش سرماى زمستان را به سخره گرفته و با نور چشمان شاد خويش اندكَى از ظلمات اين شب تاريك و طولانى مىكاهند. يلدا که به معنى تولد خورشيد است ، با ريشه ها و پيوندهاى عميقى که با فرهنگ ايران دارد همزمان با يک رويداد نجومى برگزار مى شود: در اين شب خورشيد به پايين ترين ارتفاع ممکن خود بر مسير سالانه ظاهرى اش به دور زمين مى رسد و ساکنان نيمکره شمالى کوتاهترين روز و بلندترين شب سال را سپرى مى کنند.
در زمان ابوريحان به دى ماه خورماه (خورشيد ماه) مىگفتند, كه با نخستين روز خرمش(خرم روز), پس از فروردين پر آئين ترين ماه ايرانى بوده است. با توجه به اينكه نخستين روز دىماه (خرم روز) بلندترين شب سال را پشت سر دارد, پيوند اين ماه به خورشيد برپايه اى درست استوار است. در اين ماه خورشيد از نو زاده ميشود. شايد ايرانيان از روزى كه با گردش خورشيدى سال آشنا شده اند خرم روز دى ماه را يكى از روزهاى خورشيد ناميده اند. درست هم همين بوده است. "زيرا از اين روز است كه خورشيد دوباره پا به رشد ميگذارد و زندگى روستائيان كه پيوند با طبيعت دارد از نو, نو ميشود."(دكتر پرويز رجبى)
پافشارى در نگهدارى اين جشن , از يك سوى گوياى كهنسالى آن و از سوى ديگر بيانگر اين است كه توده هاى بزرگى از مردم سراسر ايران, يعنى همه كشاورزان و روستائيان دلبسته اين جشن بوده اند_ جشن پايان يك سال تلاش و ستيزه با طبيعت سالاران. جشن خورشيد ًباستانىً_ جشنى خانوادگى و جشن آغاز بهره بردارى از هرآن چه كه در سالی که گذشت براى روزهاى آسايش زمستانى خانواده اندوخته شده است
توجه به اندوخته هاى كشاورزان و روستائيان براى زمستان سخت و براى ماه هايى كه ديگر هيچ كس توان ستاندن چيزى از طبيعت را ندارد, شايد بتواند علت خوردن آجيل و تنقلات را در شب يلدا روشن بكند: سنجد, بادام, گردو, مغز هسته زردآلو, تخم آفتاب گردان, ميوه هاى خشك (خشكبار) و كشمش, و در خانواده هاى كم درآمدتر دست كم گندم بوداده و باقلاى پخته با عدسى پخته نيمه خشك. در حقيقت جشن شب يلدا, جشن خانوادگى بهره بردارى از همه آن چيزهايى كه همه اعضاى خانواده پس از نه ماه كار پويا و توان فرسا, براى روزهاى سياه خود اندوخته است. به اين اعتبار مىتوان جشن شب يلدا را جشن دهقانى ناميد, كه با ريشه هاى هميشگى و كهنسال خود مىتواند تاريخى هزاران ساله داشته باشد
سينا
چهارشنبه سوری -
رستم و شعبان بى مخ -
ملك الشعراى بهار -
مهرگان -
ميرزاده عشقى -
اندرزهاى مشيرالدوله -
خاطرات تاج السلطنه -
افسوس كه افسانه سرايان همه رفتند -
پرنسس مرگ و نويسندگان -
مليجك (عزيزالسلطان) -
آبتنى "شهبانو" ها -
كولى ها -
ابن سينا نابغه جهانى -
شهر هزار و يكشب -
خر دجال - ياجوج و ماجوج - آجيل مشگل گشا -
!حواصيل بر فرق مبارك منقار زد -
خورشيد خانم -
قمرالملوك وزيرى -
اولين هنرپيشه زن ايران , اولين فيلم ناطق ايران -
به بهانه 28 ارديبهشت روز بزرگداشت خيام -
چهره هاى دوران مشروطيت و دهه قبل و بعداز آن -
|
|
